Arbeidsdeskundig onderzoek (Spoor 1 en 2)

Wat is een arbeidsdeskundig onderzoek?

Een arbeidsdeskundig onderzoek (AD-onderzoek) is een onafhankelijk onderzoek naar de werk­mogelijkheden van een medewerker die door ziekte (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt is. De arbeidsdeskundige weegt de belastbaarheid van de medewerker en de belasting in de functie. Aan de hand van deze weging en de relevante wetgeving rond arbeid en re-integratie, zal de arbeidsdeskundige antwoord geven op de volgende vragen:

  • Is het eigen werk (zoals de medewerker dat deed voordat deze arbeidsongeschikt werd) nog passend?
  • (Spoor 1A)
  • Is het eigen werk aan te passen door de inzet van hulpmiddelen en/of zijn er aanpassingen in taken, werkplek of werktijden mogelijk?
  • Zijn er andere passende functies binnen de organisatie? (Spoor 1B)
  • Moet er gezocht worden naar passend werk bij een andere werkgever? (Spoor 2)

 

Hoe verloopt het onderzoek?
Een arbeidsdeskundig onderzoek bestaat meestal uit:

  1. Een gesprek met de werkgever.
  2. Een gesprek met de medewerker.
  3. Eventueel een gezamenlijk gesprek om de eerste bevindingen te delen. Indien nodig, een werkplekonderzoek.

 

Na de gesprekken kan het nodig zijn dat de arbeidsdeskundige telefonisch contact opneemt met de bedrijfsarts om eventuele toelichting te vragen over de belastbaarheid.

Op basis van deze gesprekken en verkregen informatie van de bedrijfsarts zoals het Inzetbaarheidsprofiel (IZP) of de Functionele Mogelijkheden Lijst (FML), de probleemanalyse en spreekuurverslagen, maakt de arbeidsdeskundige een duidelijke rapportage met praktische, concrete adviezen.

Waarom een arbeidsdeskundig onderzoek onmisbaar is?

Met een arbeidsdeskundig onderzoek:

  • Bepaal je realistisch wat er nog mogelijk is voor werkhervatting.
  • Neem je op tijd de beslissing voor Spoor 1 en/of Spoor 2.
  • Voldoe je aantoonbaar aan de verplichtingen van de Wet Verbetering Poortwachter.
  • Onderbouw je richting het UWV welke re-integratiestappen zijn gezet.
  • Voorkom je vertraging en onnodige kosten door helderheid en richting te creëren.

Is een arbeidsdeskundig onderzoek verplicht?

Een arbeidsdeskundig onderzoek is niet verplicht, maar je bent als werkgever wel verplicht om je in te spannen voor de re-integratie van een ziekte werknemer. In de praktijk wordt een arbeidsdeskundig onderzoek vaak ingezet aan het einde van het eerste ziektejaar. Dat is ook het moment waarop een werkgever moet overwegen of re-integratie in de eigen organisatie nog mogelijk is of dat hij of zij moet overgaan op re-integratie 2e spoor. Een arbeidsdeskundige of een arbeidsdeskundig onderzoek kan helpen om deze inschatting te maken.

Overigens hoef je als werkgever niet te wachten tot het einde van het eerste ziektejaar voor een arbeidsdeskundig onderzoek. Wees als werkgever proactief en denk met je werknemer mee over wat er nog wél kan. Het arbeidsdeskundig onderzoek en de rapportage zijn meer dan stappen in het proces; ze zijn het gereedschap om je werknemer succesvol terug te leiden naar werk.

Wanneer is een arbeidsdeskundig onderzoek nodig?

Volgens de Wet Verbetering Poortwachter moet er aan het einde van het eerste jaar overwogen worden of re-integratie in de eigen organisatie nog mogelijk is of dat hij of zij moet overgaan op re-integratie 2e spoor. Maar eerder inzetten – vaak al tussen 6 en 9 maanden verzuim – levert vaak veel voordeel op.

Veelvoorkomende momenten zijn:

  • Rond de 42e ziekteweek (ziekmelding bij het UWV).
  • Wanneer re-integratie stagneert.
  • Als er onzekerheid is over terugkeer in het eigen werk.
  • Bij het onderzoeken van werkplekaanpassingen of andere functies.
  • Als preventieve stap om langdurig verzuim te voorkomen.
  • Bij werkplekaanpassingen om advies in te winnen over hoe de werkplek aangepast kan worden om tegemoet te komen aan de behoeften van de werknemer.

Hoe verloopt een arbeidsdeskundig onderzoek?

  1. Opdracht – De werkgever (vaak op advies van de bedrijfsarts) geeft opdracht en levert benodigde gegevens aan.
  2. Voorbereiding – De werkgever ontvangt informatie en nodigt de medewerker uit voor het gesprek.
  3. Gesprekken – Aparte gesprekken met werkgever en medewerker, eventueel met werkplekbezoek en gezamenlijk afrondend advies. Meestal vinden de gesprekken plaats op de werklocatie van de medewerker, zodat de werkplek onderzocht kan worden.
  4. Analyse – Weegmoment van belastbaarheid, functie-eisen, wetgeving en oplossingen.
  5. Rapportage – Concept- en definitief rapport met duidelijke, toepasbare adviezen – vaak al binnen enkele weken. De rapportage wordt in concept aan de werkgever en de medewerker verzonden, met de mogelijkheid om een reactie te geven. Eventuele relevante opmerkingen worden hierna nog in de rapportage verwerkt en kort daarna volgt de definitieve rapportage. 
  6. Vervolg – Werkgever en medewerker zetten de volgende re-integratiestappen in gang.

Wat levert een arbeidsdeskundig onderzoek op?

  • Duidelijke koers voor het re-integratieproces.
  • Praktische adviezen voor werkplekaanpassingen, functiewijzigingen of overstap naar ander werk.
  • Onderbouwing waarmee je voldoet aan de Wet Verbetering Poortwachter.
  • Objectief inzicht dat helpt vertraging en extra kosten te voorkomen.
  • Grotere kans op duurzame werkhervatting – in eigen werk, aangepast werk of bij een andere werkgever.

Conclusie:

Een arbeidsdeskundig onderzoek geeft jou én je medewerker helderheid, versnelt het re-integratieproces en vergroot de kans op een duurzame terugkeer naar werk.